Rối loạn tâm thần và hành vi do sử dụng rượu là một trong những vấn đề sức khỏe tâm thần ngày càng phổ biến, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người bệnh, hạnh phúc gia đình và trật tự an toàn xã hội. Bệnh không chỉ xuất hiện trong giai đoạn say rượu mà còn tồn tại dai dẳng, tiến triển âm thầm, dễ tái phát nếu người bệnh tiếp tục sử dụng rượu bia.
   Sau giai đoạn điều trị cấp tính tại Bệnh viện Tâm thần Tây Ninh, khi các triệu chứng loạn thần, kích động, rối loạn hành vi đã ổn định, người bệnh có thể được xuất viện để tiếp tục theo dõi, điều trị và chăm sóc tại nhà. Tuy nhiên, việc “tỉnh rượu” đơn thuần là chưa đủ, điều quan trọng hơn là người bệnh và gia đình cần “tỉnh thức” trước tác hại lâu dài của rượu đối với sức khỏe tâm thần.


   Điều kiện để người bệnh được điều trị tại nhà
   Người bệnh chỉ được xuất viện khi không còn các biểu hiện nguy hiểm như: kích động mạnh, hoang tưởng – ảo giác nặng, hành vi bạo lực, tự sát, hoặc rối loạn ý thức nặng do rượu. Ở giai đoạn này, người bệnh có khả năng tự chăm sóc bản thân, giao tiếp cơ bản và tuân thủ điều trị theo chỉ định của bác sĩ.
Việc chăm sóc đúng cách tại nhà góp phần duy trì sự ổn định tâm thần, phòng ngừa tái phát và hạn chế các biến chứng do rượu gây ra.
   Gia đình – “hàng rào” quan trọng nhất phòng ngừa tái nghiện


   Gia đình giữ vai trò then chốt trong chăm sóc người bệnh rối loạn tâm thần và hành vi do sử dụng rượu. Người thân là những người gần gũi nhất, hiểu rõ thói quen uống rượu, tâm lý và các dấu hiệu bất thường của người bệnh.
   Để điều trị đạt hiệu quả, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhân viên y tế của Bệnh viện Tâm thần Tây Ninh. Gia đình cần hiểu rằng: chỉ cần người bệnh quay lại sử dụng rượu, nguy cơ tái phát loạn thần, kích động, hành vi nguy hiểm là rất cao.
   Theo dõi diễn biến tâm thần và hành vi hằng ngày
   Người nhà cần theo dõi sát các biểu hiện của người bệnh như: trạng thái cảm xúc, giấc ngủ, hành vi giao tiếp, mức độ kiểm soát cảm xúc, khả năng lao động và sinh hoạt hằng ngày. Đặc biệt, cần chú ý các dấu hiệu cảnh báo sớm như: thèm rượu, tìm cách tiếp cận rượu bia, dễ cáu gắt, mất ngủ, lo âu, hoang tưởng nhẹ hoặc thay đổi hành vi bất thường.
   Khi phát hiện các dấu hiệu trên, gia đình cần liên hệ ngay đến Bệnh viện Tâm thần Tây Ninh để được tư vấn và can thiệp kịp thời.
   Ghi chép và phát hiện sớm nguy cơ tái phát
   Gia đình nên có sổ theo dõi ghi lại diễn biến tâm thần, hành vi và việc tuân thủ điều trị của người bệnh.   
   Việc ghi chép giúp phát hiện sớm các thay đổi bất thường, đặc biệt là các dấu hiệu tái nghiện rượu – nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tái phát bệnh.
   Can thiệp sớm sẽ giúp người bệnh tránh được các đợt bệnh nặng, giảm nguy cơ nhập viện trở lại và hạn chế tổn hại sức khỏe lâu dài.
   Quản lý thuốc và tuân thủ điều trị
   Tuân thủ điều trị bằng thuốc là yếu tố quan trọng trong kiểm soát các rối loạn tâm thần do rượu. Người nhà cần nắm rõ tên thuốc, liều lượng, tác dụng chính và các tác dụng phụ có thể gặp. Tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
   Việc uống thuốc cần có sự giám sát của người thân, nhất là trong giai đoạn đầu sau xuất viện. Gia đình không nên để người bệnh tự giữ thuốc nhằm tránh nguy cơ dùng sai liều, kết hợp thuốc với rượu gây hậu quả nghiêm trọng.
   Tái khám định kỳ và hỗ trợ thay đổi hành vi
   Người bệnh cần được tái khám định kỳ theo lịch hẹn của bác sĩ. Bên cạnh điều trị bằng thuốc, việc can thiệp tâm lý, tư vấn cai rượu và hỗ trợ thay đổi hành vi là vô cùng cần thiết.
   Gia đình cần động viên, khích lệ người bệnh từ bỏ rượu bia, tạo môi trường sống lành mạnh, hạn chế các yếu tố kích thích uống rượu. Tránh kỳ thị, trách móc hay buông xuôi, bởi sự cảm thông và đồng hành của gia đình là động lực quan trọng giúp người bệnh phục hồi bền vững.
   Thông điệp từ Bệnh viện Tâm thần Tây Ninh
   Rối loạn tâm thần và hành vi do sử dụng rượu không chỉ là hậu quả của một cơn say, mà là vấn đề sức khỏe tâm thần nghiêm trọng, cần được điều trị lâu dài và toàn diện.
   Tỉnh rượu là chưa đủ – hãy tỉnh thức trước những tác hại của rượu đối với sức khỏe tâm thần, hạnh phúc gia đình và tương lai của chính mình. Bệnh viện Tâm thần Tây Ninh luôn đồng hành cùng người bệnh và gia đình trong công tác điều trị, chăm sóc và phòng ngừa tái phát, hướng tới một cuộc sống an toàn, lành mạnh và bền vững.