Người cao tuổi là đối tượng cần được quan tâm đặc biệt không chỉ về sức khỏe thể chất mà còn về sức khỏe tinh thần. Trong bối cảnh dân số ngày càng già hóa, việc chăm sóc sức khỏe tâm thần cho người cao tuổi đóng vai trò quan trọng giúp nâng cao chất lượng cuộc sống, duy trì sự minh mẫn và hạnh phúc tuổi xế chiều.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đến năm 2030, cứ 6 người trên thế giới sẽ có 1 người từ 60 tuổi trở lên. Ước tính khoảng 14% người từ 60 tuổi trở lên đang sống chung với các rối loạn tâm thần, trong đó trầm cảm, lo âu và sa sút trí tuệ là những bệnh lý thường gặp nhất.
Những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh
- Sống cô đơn, thiếu sự quan tâm của gia đình.
- Mắc các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, tai biến mạch máu não.
- Giảm khả năng vận động.
- Mất người thân hoặc gặp biến cố trong cuộc sống.
- Lạm dụng rượu bia hoặc thuốc ngủ.
Gia đình cần làm gì để chăm sóc sức khỏe tâm thần người cao tuổi?
Quan tâm và lắng nghe: Dành thời gian trò chuyện, hỏi thăm và chia sẻ với người cao tuổi mỗi ngày. Sự quan tâm của gia đình là "liều thuốc tinh thần" vô cùng quan trọng.
Khuyến khích tham gia hoạt động xã hội: Tham gia câu lạc bộ người cao tuổi, tập thể dục dưỡng sinh, đi bộ, Giao lưu với bạn bè, hàng xóm, tham gia các hoạt động văn hóa, tôn giáo phù hợp.
Duy trì lối sống lành mạnh: Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, ngủ đúng giờ, hạn chế rượu bia, thuốc lá, tập luyện thể dục thường xuyên.
Tuân thủ điều trị và tái khám đúng hẹn đối với người bệnh đã được chẩn đoán các rối loạn tâm thần.
Theo dõi các dấu hiệu bất thường : Gia đình và người chăm sóc cần chú ý khi người cao tuổi xuất hiện một hoặc nhiều biểu hiện sau:
- Buồn bã, chán nản kéo dài.
- Mất hứng thú với các hoạt động thường ngày.
- Lo lắng quá mức về sức khỏe hoặc cuộc sống.
- Khó ngủ, ngủ không sâu giấc hoặc mất ngủ kéo dài.
- Giảm giao tiếp, ngại tiếp xúc với mọi người.
- Hay quên, nhầm lẫn thời gian, địa điểm hoặc sự việc.
- Thay đổi tính cách, dễ cáu gắt hoặc nghi ngờ người khác
Nhiều gia đình cho rằng đây là biểu hiện bình thường của tuổi già. Tuy nhiên, đây có thể là những dấu hiệu cảnh báo các rối loạn tâm thần cần được thăm khám và điều trị vì thế gia đình nên đưa người bệnh đến cơ sở chuyên khoa tâm thần để được đánh giá, thăm khám và điều trị kịp thời.
Thông điệp dành cho cộng đồng
Sức khỏe tâm Thần là một phần không thể tách rời của sức khỏe toàn diện. Người cao tuổi không chỉ cần được chăm sóc về thể chất mà còn cần được yêu thương, tôn trọng và đồng hành về tinh thần : “Mỗi lời hỏi thăm, mỗi cuộc trò chuyện và mỗi sự quan tâm của gia đình đều góp phần giúp người cao tuổi sống vui, sống khỏe và sống có ý nghĩa”.

                                                                                   Biện Thị Hạnh - PĐD